Amosando publicacións coa etiqueta Os inocentes. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Os inocentes. Amosar todas as publicacións

xoves, 23 de outubro de 2014

Resposta a un comentario na entrada sobre *Os inocentes*



[O servidor non me permite responder un comentario na entrada sobre Os inocentes, así que reproduzo o dito polo anónimo coa miña resposta a continuación:]


E non sería mellor considerar que María do Cebreiro non ve no poema unha canle, unha vía de acceso para acadar o coñecemento, senon un xeito de coñecemento en si mesmo, un fin? Porque máis ca desconfiar da linguaxe, a agarima sen medo de ser traicionada. É dicir, que María do Cebreiro di "este poema está neste poema" porque confía no poema, habita o poema. Élle sensible. Porque, tal e como eu o lin, *Os inocentes* quizais non sexa un libro sentimental, pero si un libro sobre os sentimentos, sobre a intuición e as preguntas, máis que sobre o coñecemento. E si creo, en calquera caso, que algo hai de candor, de dúbida co amante (que está máis vivo ca esquecido, que ten moito que dicir no poema), de apaixonamento e présa. María do Cebreiro non é canle, non é dona, é amante do poema.



Ben interesante o que dis, Anónimo. É unha lectura distinta do libro, ben argumentada, e perfectamente válida, aínda que non acabo de concordar con ela. Coido que para a poeta a linguaxe é a chave, por suposto, pero tamén o cancelo. Non diría tanto que desconfía dela como que coñece o seu poder e o seu alcance. Nese sentido, non podo ler este libro como dándolle a benzón a aquilo que escribira Heidegger de que non hai nada menos perigoso que a linguaxe. A cita, no meu entender, é contra-cita.

Non sei o que queres dicir con que María do Cebreiro é “amante do poema” e, polo tanto, tampouco por que iso entra en contradición co que eu dixen. Co da “canle” só tentaba ilustrar a capacidade da autora para borrar un suxeito centrípeto do poema e facer deste (do poema) o suxeito da propia poesía. Máis claramente, cando lemos un texto d’Os inocentes é o poema o que nos fala e non un eu lírico máis ou menos ficcionalizado que nos revela unha determinada experiencia, chamémoslle, íntima. Penso que nisto é no que María vai cos tempos. Aínda que eu non teño o don da clarividencia e, polo tanto, podo equivocarme.

Sobre o que dis de que Os inocentes non é un libro sentimental pero si sobre os sentimentos estou totalmente de acordo. E velaí a forma de coñecemento e tamén a reflexión, neste caso, sobre os afectos, ben distinta, por exemplo, da exposición sentimental que caracterizara boa parte das poeróticas femininas dos 90. Nin mellor nin peor (non estou xulgando), só poño en destaque a diferenza. Por outra banda, o mesmo se podería dicir de Cronoloxía da urxencia, de Dores Tembrás, a propósito de desexo. Semella que xa non interesa mostrar o amor e o desexo desde unha óptica experiencial feminina, senón a unha muller pensando sobre estes temas. O campo de interese mudou, ao meu ver, da vivencia da carne ao saber sobre ela.  

Grazas por lerme e por comentar. Dá gusto comprobar de cando en vez que hai alguén detrás da pantalla, concorde ou non co que eu digo, queira ou non queira facer público o seu nome. 

domingo, 28 de setembro de 2014

Os inocentes: un libro, dúas citas


Este poema está noutro poema.
María do Cebreiro
Non queres que o poema te coñeza (2004)

Este poema está neste poema.
María do Cebreiro
Os hemisferios (2006)


Se hai poetas que citan a mans cheas coa única finalidade de prestixiaren o que escriben, María do Cebreiro é autora doutra pasta. Os inocentes vén reafirmar o apego da poeta a non establecer xerarquías entre o texto que cita e o que compón, talvez porque á escolla deste determinado fragmento (deste libro e deste autor) lle outorgue as mesmas dimensións ca o do proceso creativo propiamente dito. E así é, que nela non hai nunca referencia baleira, referencia, digámoslle, art decó. Os inocentes ábrese e péchase con cadansúa cita e un pensa que se se decidise prescindir dalgunha delas o libro ficaría igual de coxo ca varrendo os poemas que circulan polo medio.


Quixera comezar reparando na cita final, pois semella que todo o libro fose escrito para desmentila. Asínaa Heidegger, nin menos nin máis. Heidegger, como se sabe, é o principal e máis equivocado dos hemeneutas de Hölderlin e María decidiu recoller precisamente un fragmento da sentenza primeira de Hölderlin e a esencia da poesía, que remata dun xeito, cando menos, rechamante: “A poesía é ineficaz e inofensiva. Que pode haber menos perigoso que a linguaxe?”.

Basta coñecer un pouco a obra de María para sabermos de antemán que ou ben decidiu entoar o mea culpa e dar un xiro radical a todo o discurso de seus anos ou ben a usa cunha finalidade retranqueira. Desde logo, a linguaxe bailando dentro da carne que nos presenta nun dos poemas dificilmente encaixa nesa dimensión inocua que Heidegger quixo para ela. Coido que neste punto hai que valorar a posición ético-estética da autora contra as chamadas “poéticas da comunicación”, o cal a afasta inexorablemente do miolo da poesía dos 90. Para María do Cebreiro a poesía non é un xeito diferente e fermoso de comunicar, senón unha vía de acceso ao coñecemento, e de aí que os seus poemas tendan ao aforismo e adquiran a forma da reflexión e da pregunta.

Dalgún xeito, escribimos para que o libro nos fale, di, e un imaxina a poeta asistindo pampa ás descubertas que lle revela o libro que asinou, igualiño que se se tratase dunha lectora máis. Na súa concepción, daquela, o poeta non sería creador, senón apenas a canle para algo que desexa e pode ser dito no idioma. Contra a posmodernidade, a autora revaloriza o concepto de verdade e sitúa a poesía ao seu carón, senón revelándoa en forma de palabras, si facendo as preguntas capaces de mover os marcos do noso acceso á realidade. Bater na porta do mundo para que non durma.

Poesía que desatende a eternidade e olla o mundo pasar, poesía, por tanto, histórica: temporal. Dinos María que nós somos os inocentes, non por sermos necesariamente bondadosos, senón máis ben por definirnos a nosa situación de impotencia. A fórmula exacta do que supón vivir cos ollos abertos estes violentos anos dez.

A cita que abre Os inocentes, un fragmento do Diario de Roché, funciona no conxunto como unha sorte de nota mental que nos recorda: ollo, non vos despistedes, este libro é un libro sobre o amor. E así semella concibido, como un diálogo co amante que foi e xa non é, pensado desde a lucidez que proporciona a distancia, o tempo. Penso, e podo equivocarme, que a chave de acceso ao amoroso que aquí se nos propón é de matriz lacaniana. Amar, dicía Lacan, é dar o que non se ten a alguén que non o é. María fainos intelixibles as palabras do francés en tres versos memorables: Aprende que ninguén / nos dará nunca o que buscamos / e que esa fenda é o único que temos para dar.


Había que facelo. Falar do amor a través da poesía sen a exposición sentimental que caracterizara o lirismo. Por iso neste libro hai algo novo que vai cos tempos. E por iso cumpría que se escribise. Hai que celebralo.